Tito dhe shokët

Kjo biografi monumentale hedh dritë mbi jetën dhe veprimtarinë e një prej figurave më komplekse të shekullit XX. Josip Broz (1892–1980), i njohur si Tito, udhëhoqi Jugosllavinë për gati katër dekada, duke luajtur një rol vendimtar në formësimin e shtetit jugosllav dhe në përcaktimin e pozitës së tij në skenën ndërkombëtare gjatë Luftës së Ftohtë.

Duke u mbështetur në një hulumtim të gjerë arkivor, të shtrirë në tetë gjuhë, Jože Pirjevec sjell këndvështrime të reja mbi jetën politike dhe personale të Titos, si dhe mbi marrëdhëniet e tij me bashkëpunëtorët më të afërt. Autori ka shfrytëzuar dokumente nga arkivat shtetërore dhe personale në Lubjanë dhe në kryeqytete të tjera të ish-Jugosllavisë, si dhe materiale të ruajtura në arkiva të ndryshme në Uashington, Nju-Jork, Moskë, Berlin, Kajro dhe Nju-Delhi. Hulumtimet e tij përfshijnë edhe dokumente të shërbimeve sekrete, ku mësoi fakte të reja mbi vendimet politike të Titos dhe reagimet e shokëve të tij më të afërt në momente kyçe të historisë.

Për herë të parë libri sjell detaje nga përplasjet e ashpra të Titos me Stalinin, marrëdhëniet e tij me Çërçillin dhe presidentin amerikan Nikson, si dhe mbështetjen ushtarake dhe ekonomike që Jugosllavia përfitoi nga Shtetet e Bashkuara dhe Britania e Madhe.

Një vëmendje e veçantë i kushtohet edhe marrëdhënieve të ndërlikuara me Shqipërinë dhe shqiptarët. Pirjevec shqyrton raportet e tensionuara mes Titos dhe Enver Hoxhës, interesat politike që përplaseshin mes dy vendeve, si dhe çështjet e sigurisë dhe infiltrimin e agjentëve nga Shqipëria në Kosovë…

Përtej portretit të udhëheqësit që sfidoi Stalinin dhe fitoi një rol të veçantë në politikën botërore, kjo vepër zbulon edhe kontradiktat e pushtetit të tij, rivalitetet brenda udhëheqjes jugosllave dhe marrëdhënien e ndërlikuar mes pavarësisë shtetërore dhe kontrollit politik.

Një udhëtim në prapaskenat e pushtetit, diplomacisë dhe rivaliteteve që formësuan Jugosllavinë, kjo biografi na fton të shohim përtej legjendës së Titos dhe të zbulojmë njeriun, vendimet dhe pasojat që lanë gjurmë të thella në historinë e Ballkanit.